Nhiều học sinh hiện nay không mặn mà với học nghề.

Sự việc một số trường THPT trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc dùng biện pháp “ép” những HS có học lực kém không thi ĐH nhằm thực hiện việc phân luồng ngay từ bậc phổ thông đã gây xôn xao dư luận. Lý do là thực hiện việc phân luồng học sinh ngay từ phổ thông.

Trao đổi với báo chí, ông Nguyễn Xuân Trường, Phó giám đốc Sở GD-ĐT Vĩnh Phúc cho biết: “Sở GD-ĐT có công văn gửi tất cả các trường THPT và trung tâm GDTX giới thiệu một số nội dung đề án của UBND tỉnh Vĩnh Phúc về dạy nghề, giải quyết việc làm giai đoạn 2011-2012. Việc giới thiệu đề án này của tỉnh chỉ nhằm thúc đẩy các trường làm tốt hơn công tác hướng nghiệp, phân luồng học sinh chứ không hề có bất cứ chỉ đạo nào mang tính bắt buộc”.

Đối với việc phân luồng học sinh từ phổ thông, nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình cho rằng: “Chúng ta nói rất nhiều đến chuyện phân luồng sau THCS và THPT, nhưng đến nay, hàng năm vẫn có 90% học sinh tốt nghiệp phổ thông chờ chực ở ngưỡng cửa đại học vì dạy nghề không đủ và không có sức hút. Rõ ràng, cùng với việc mở mang kinh tế, tạo thêm việc làm, rất cần nâng cấp hệ thống giáo dục nghề nghiệp đạt chất lượng cao trong đào tạo để thu hút thế hệ trẻ. Bên cạnh đó, về giáo dục đại học không thể cắt nghĩa nổi sự gia tăng ồ ạt về số lượng các trường trong mấy năm vừa qua. Chỉ từ năm 2006 đến 2010, chúng ta đã mở thêm 64 trường ĐH,CĐ, trong khi các trường hiện có vẫn thiếu giảng viên có trình độ trên đại học. Vậy làm gì có chất lượng đào tạo ở giáo dục đại học? ”.

Còn theo GS Hoàng Tụy, cải cách mạnh mẽ hệ thống giáo dục phổ thông và dạy nghề. Đây chính là vấn đề giáo dục phải phù hợp với nhu cầu và khả năng của xã hội. Các doanh nghiệp ở ta thường phàn nàn gặp nhiều khó khăn khi tuyển nhân lực cần thiết vì trình độ, năng lực thực tế của sinh viên do các trường đào tạo ra quá thấp so với yêu cầu của họ. Trong khi đó, hàng năm có hàng chục vạn học sinh, sinh viên ra trường không tìm được việc làm thích hợp. Quá nhiều trường ĐH,CĐ kém chất lượng, nhưng rất ít trường trung cấp kỹ thuật. Cơ cấu đào tạo khiến trong nước rất thiếu công nhân lành nghề, rất nhiều cán bộ kỹ thuật trung cấp giỏi nhưng thừa kỹ sư, cán bộ quản lý tồi.

Cấu trúc lại hệ thống giáo dục

Theo bà Bình, vấn đề hết sức cấp thiết hiện nay là tình trạng mất cân đối giữa ba bộ phận chính của hệ thống giáo dục là giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học. Do đó, cần phải rà soát, xác định rõ vị trí và mục tiêu cụ thể của từng bộ phận, cũng như từng cấp học, từ đó cơ cấu lại hệ thống giáo dục nghĩa là điều chỉnh về tổ chức và hoạt động của mỗi bộ phận và cả hệ thống. Giáo dục phổ thông hiện nay chất lượng yếu kém và cách tiến hành phổ cập còn nặng tính hình thức, nhà trường tiểu học và THCS chưa bảo đảm để mọi công dân đều đạt được một trình độ giáo dục tối thiểu cần thiết phù hợp với sự phát triển xã hội.

“Để giải quyết vấn đề này, nên chăng cấu trúc lại để tiểu học và THCS thành một tổng thể hoàn chỉnh gọi là giáo dục cơ sở, có tính chất bắt buộc đối với mọi công dân và không thu học phí? Còn sau giáo dục cơ sở, để thực hiện phân luồng, liệu có thể mở ra nhiều loại hình trung học, trong đó THPT được rút ngắn một năm so với hiện nay và tập trung chuẩn bị cho việc đào tạo ở cấp cao hơn” – bà Bình đề nghị.

Hồng Hạnh

Sau chặng đường dài quanh co, ngoằn ngoèo chúng tôi cũng tìm được nhà em Phạm Thị Thanh Hoài (khối 3, thị trấn Quảng Phú, huyện Cư M’Gar, tỉnh Đắk Lắk) vào một buổi trưa nắng gắt của miền đất đỏ Tây Nguyên. Trong căn nhà tình thương trống trải, chúng tôi không khỏi xót lòng khi nghe câu chuyện buồn của gia đình em Hoài.

Em Phạm Thị Thanh Hoài là em gái út trong gia đình có 3 chị em. Vốn gốc gác ở huyện Thạch Hà (tỉnh Hà Tĩnh), gia đình em Hoài chuyển vào Đắk Lắk sinh sống theo chủ trương đi kinh tế mới sau giải phóng. Sau một thời gian sinh sống ở vùng đất mới, vì bố mẹ không có tiếng nói chung, trong một lần mâu thuẫn đỉnh điểm, bố em Hoài bỏ đi đến nay không tung tích, để lại 4 mẹ con chơ vơ giữa miền đất lạ.

Đáng thương, trong một lần em Hoài đi cùng mẹ, không may tai nạn giao thông nghiệt ngã cướp đi người mẹ thân yêu của em.

“Sau khi mẹ cháu qua đời, tình cảnh các cháu bơ vơ, không nơi nương tựa khiến vợ chồng tôi không khỏi cầm lòng, đưa các cháu về nhà cưu mang” – ông Hà Văn Nho (58 tuổi, khối 3, thị trấn Quảng Phú, huyện Cư M’Gar) – người bạn đồng hương Thạch Hà (Hà Tĩnh) với mẹ em Hoài, cũng là người cưu mang 3 chị em Hoài, cho biết.

Nhờ sự cưu mang của vợ chồng ông Nho, 3 chị em Hoài đã không phải bỏ học giữa chừng, từ năm 2006 đến 2009, cả 3 chị em Hoài được vợ chồng ông Nho tốt bụng lo cho miếng ăn, chỗ ở, tiền học hành như chính con đẻ của mình.

Vượt qua quãng thời gian hụt hẫng ban đầu, mấy chị em Hoài gắng gượng tiếp tục đến trường. Hiện chị cả của Hoài đã tốt nghiệp ĐH ngành Sư phạm và đang dạy hợp đồng ở Trường THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm (huyện Cư M’Gar), còn chị hai hiện đang theo học ngành Sư phạm tiểu học tại Trường ĐH Sư phạm Đà Nẵng. Bản thân Hoài, 4 năm qua theo học tại Trường THCS Nguyễn Tất Thành, em đều đạt HS giỏi. Học kỳ I vừa qua, Hoài đạt điểm tổng kết 8,4. Trong đó, các môn tự nhiên Hoài học rất khá và đạt điểm cao ở như: Toán 8,8; Vật lý 8,1; Hóa học 9,2…

Bật mí về phương pháp học tập để đạt kết quả cao, Hoài khiêm tốn cho biết: “Cách học của em cũng đơn giản, ở trên lớp chỗ nào chưa hiểu là em hỏi ngay thầy cô lúc đang giảng bài, bí quá thì hỏi bạn bè. Về nhà, em làm hết bài tập trong SGK để củng cố kiến thức cơ bản trên lớp, sau đó mới tìm sách nâng cao để giải các bài tập khó hơn”.

Chia sẻ ước mơ tương lai, Hoài tâm sự: “Mục tiêu trước mắt em đang hướng đến là thi đỗ vào Trường THPT Cư M’gar sau khi kết thúc học kỳ II này. Còn mong ước của em sau này là trở thành một kỹ sư giỏi”.

Viết Hảo

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Công điện số 474/CĐ-TTg ngày 10/4/2012 về việc hỗ trợ sinh viên khó khăn học đại học, cao đẳng, Bộ Giáo dục và Đào tạo đề nghị: Chủ tịch Uỷ ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chỉ đạo rà soát, thống kê số lượng học sinh của địa phương đã trúng tuyển vào các trường đại học, cao đẳng nhưng không được đi học vì không có khả năng đóng học phí và đảm bảo cuộc sống tối thiểu.

Thủ trưởng các cơ sở giáo dục đại học rà soát, thống kế số lượng sinh viên đang học nhưng phải bỏ học vì không có khả năng đóng học phí và đảm bảo cuộc sống tối thiểu (báo cáo cụ thể số lượng sinh viên theo từng địa phương nơi cư trú và năm đang theo học). Đồng thời, chủ động thực hiện các giải pháp thiết thực, hiệu quả, phù hợp với điều kiện cụ thể của Nhà trường để hỗ trợ, giúp đỡ các em sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, không để các em phải bỏ học, thôi học vì khó khăn về kinh tế.

Bộ yêu cầu, báo cáo kết quả thực hiện kèm theo các đề xuất, kiến nghị (nếu có) gửi về Bộ GD-ĐT (qua Vụ Công tác học sinh, sinh viên), số 49 Đại Cồ Việt, Hà Nội trước ngày 25/4/2012 để Bộ GD-ĐT tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Hồng Hạnh

Theo đó, trong 3 ngày 12, 13 và 14/4, Việt Nam sẽ triển khai khảo sát chính thức PISA tại 162 trường thuộc 59 tỉnh, thành phố với khoảng 5.100 học sinh ở tuổi 15.

Bộ GD-ĐT đề nghị các địa phương yêu cầu các hiệu trưởng, giáo viên, học sinh đọc, tổ chức thảo luận về cách đánh giá của PISA, các dạng đề thi và phiếu hỏi để học sinh làm quen với cách hỏi thi và cách đánh giá của PISA. Đồng thời triển khai việc bồi dưỡng cho cán bộ quản lý, giáo viên cấp THCS, THPT tại địa phương đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá theo hướng PISA.

Theo lãnh đạo bộ, tham gia PISA là cơ hội để Việt Nam học tập, trao đổi kinh nghiệm đánh giá quốc tế, tăng cường năng lực đội ngũ cán bộ đánh giá để có thể triển khai thực hiện tốt các kỳ đánh giá quốc gia với tiêu chuẩn quốc tế, nhằm đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới thi, kiểm tra, đánh giá góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đồng thời là bước chuẩn bị tích cực cho lộ trình đổi mới giáo dục sau năm 2015.

Từ tháng 3 năm 2010, Việt Nam đã chính thức tổ chức các hoạt động triển khai PISA. Sau hơn 1 năm chuẩn bị tích cực, tháng 5 năm 2011, Việt Nam đã tiến hành khảo sát thử nghiệm PISA tại 40 cơ sở giáo dục thuộc 9 tỉnh, thành phố: Tây Ninh, Bà Rịa – Vũng Tàu, TPHCM, Gia Lai, Kon Tum, Ninh Bình, Thái Bình, Hưng Yên, Nam Định.

Hồng Hạnh